Storms onvermoeibare hondenbrein

Misschien heb je net een pup in huis en zit je braaf iedere week op puppycursus met een zak vol high value-koekjes. Je doet wat de trainer zegt, oefent thuis, koopt zelfs nóg lekkerdere beloningen… en toch kijkt jouw hond liever naar alles wat er om hem heen gebeurt dan naar dat stukje worst in je hand.

Welkom bij de club ;).

In mijn ervaring loop je met een spel-gemotiveerde hond al met 3-0 achter voordat je überhaupt goed en wel aan de puppycursus bent begonnen. Niet omdat je hond dom is. Niet omdat jij niet kunt trainen. Maar omdat je probeert te betalen met een valuta waar jouw hond simpelweg niet zo warm voor loopt.

Was Storm soms gewoon te dom?

Storm kwam met 7,5 weken bij mij wonen en vrij snel daarna begon ik met puppycursus bij Animale. Zoals waarschijnlijk duizenden puppy-eigenaren kreeg ik het advies om te trainen met high value-koekjes: beloningen die je hond écht, écht lekker vindt. Alleen zag ik andere cursisten veel sneller vooruitgaan dan wij. Was Storm soms gewoon niet zo slim? Nou… nee. Echt niet. Storm is een Mechelse herder x Siberische husky x Pointer en pienter genoeg om me regelmatig het gevoel te geven dat zij drie stappen vooruitdenkt terwijl ik nog bezig ben met stap één.

Alle drie de rassen in haar brengen zo hun eigen uitdagingen mee, maar verveling is bij Storm in ieder geval nooit een goed idee geweest. Geef haar te weinig te doen en ze bedenkt zelf wel een project. Labels van dekentjes afkauwen bijvoorbeeld. De bank onderzoeken. Plinten aanpakken. Of ontdekken dat je zelfs plamuur van een muur kunt krijgen.

Ik heb het allemaal meegemaakt.

Langzaam begon ik te begrijpen dat eten voor haar gewoon niet de jackpot was. Storm wilde spelen. Dat bleek overigens helemaal niet zo vreemd. Bij beloningsgericht trainen hoeft de beloning namelijk niet uit voedsel te bestaan. Sommige honden werken juist graag voor een speeltje, trekspel, bal, aandacht of zelfs de mogelijkheid om ergens te mogen snuffelen. De kunst is dus niet om te bepalen wat jíj een goede beloning vindt, maar om uit te zoeken waarvoor jouw hond bereid is te werken.

Dus stond ik met een varken op het trainingsveld

Vanaf dat moment ging er een krakende varkensknuffel mee naar de cursus. Er zat een pieper in en Storm vond dat ding fantastisch. Daar moet ik trouwens meteen iets bij zeggen: kijk goed naar je eigen hond. Niet iedere hond wordt blij van piepende speeltjes. Je zoekt enthousiasme en betrokkenheid, geen hond die bang, gespannen of extreem beschermend van het speeltje wordt. Bij Storm zag ik eindelijk dat vuurtje aangaan. Het trainen ging meteen beter. Makkelijker? Nee. Een koekje leg je ergens neer, houd je voor een neus of geef je binnen een seconde als beloning. Met een varkensknuffel onder je arm wordt het allemaal iets omslachtiger. Maar ik had eindelijk iets gevonden wat voor háár waarde had. En dat veranderde mijn manier van kijken naar hondentraining behoorlijk.

Mentale uitdaging voor een slimme hond

Wandelen blijft voor mij de basis. Buiten kun je bovendien veel meer doen dan kilometers maken. Snuffelen, zoeken, speuren, klimmen, oefeningen tussendoor: ook tijdens een wandeling kun je het koppie behoorlijk aan het werk zetten.

Maar soms kan of wil je geen kilometers lopen. Het regent pijpenstelen, je bent zelf niet fit of Nederland besluit weer eens een hittegolf te organiseren. En bij een actieve hond verdwijnt de behoefte aan uitdaging natuurlijk niet omdat jij liever binnenblijft. Mentale stimulatie werd daarom bij Storm minstens zo belangrijk. En geloof me: ik heb nogal wat geprobeerd.

De KONG: leuk, maar maak het vooral niet te makkelijk

De KONG kent waarschijnlijk bijna iedere hondenbezitter. Ze zijn verkrijgbaar in verschillende maten en varianten voor onder andere pups, volwassen honden en stevige kauwers. De Easy Treat uit de spuitbus? Voor Storm totaal zinloos als bezigheid. Binnen een minuut was het feest alweer voorbij.

Ik begon daarom Rodi-worst, meestal rund en kip, te gebruiken. Daarmee kon ik zelf de moeilijkheidsgraad bepalen. Kleine stukjes vallen relatief gemakkelijk uit de opening. Grotere stukken kun je juist zo vastzetten dat ze moet nadenken over hoe ze erbij komt. Je kunt een gevulde KONG ook invriezen om de uitdaging verder op te bouwen, al moet je hond dat natuurlijk wel interessant vinden.

En Storm? Die vindt bevroren eten dus weer helemaal niks. Zo zie je maar.

Knuffels: leuk zolang ze nog leven

Ik heb ook verschillende KONG-knuffels gehad. Die houden het bij Storm langer vol dan veel andere knuffels, maar laten we vooral niet doen alsof ze hier een pensioen opbouwen. Een grote eendenknuffel hield het ooit ongeveer drie weken vol. Volgens mij kostte dat ding rond de vijftien tot twintig euro en ik moest hem tussendoor regelmatig afpakken om zijn levensduur enigszins te rekken.

Was het dat geld waard? Voor Storm waarschijnlijk wel. Voor mij vooral omdat het fantastische foto's opleverde. Bij een hond die speelgoed sloopt, blijf ik er overigens altijd bij. Zodra onderdelen loskomen of een speeltje beschadigd raakt, is het voor mij klaar.

Snuffelmatten: geweldig… totdat ze het spel doorhad

Als pup vond Storm snuffelmatten wél interessant. Dat paste ook perfect bij haar behoefte om haar neus te gebruiken. Brokjes of lekkers tussen al die stroken stof verstoppen en zoeken maar. In het begin was ze daar echt even zoet mee. Tot ze ontdekte hoe het werkte. Toen veranderde de snuffelmat van intelligentiespel in sloopproject en werden de vilten onderdelen zelf ineens interessanter.

Voor een pup zou ik hem desondanks zo weer kopen. Juist omdat een jonge hond nog moet ontdekken hoe zo'n spel werkt, kun je er veel plezier aan beleven.

Puzzels: eindelijk moest dat koppie werken

Daarna kwamen de hondenpuzzels. Ik begon met een goedkope, kleine puzzel waarbij Storm moest schuiven en zoeken om bij haar beloning te komen. De eerste keren heb ik haar geholpen en voorgedaan hoe bepaalde onderdelen bewogen. En toen viel het kwartje.

Later kocht ik moeilijkere puzzels en inmiddels is het vooral een sport geworden om er eentje te vinden waar mevrouw langer dan anderhalve minuut voor nodig heeft. Maar ik heb er toch weer een seizoen mee overleefd.

Aanrader? Absoluut. Zeker omdat goede puzzels relatief lastig te slopen zijn én je de moeilijkheid kunt opbouwen.

Kauwen op hout… en toen was mijn salontafel ook interessant

Ik kreeg op een gegeven moment de tip om natuurlijk kauwhout te proberen. Daar zou ik wel voorzichtig mee zijn, want "hout voor honden" betekent niet automatisch dat ieder product veilig of geschikt is voor iedere hond. Kijk vooral naar het materiaal: olijfhout of koffiehout is over het algemeen veilig.

Storm vond het houten speelgoed fantastisch. Alleen had ik één klein detail niet voorzien: ineens was álles van hout interessant. Haar speeltje, maar dus ook de hoeken van mijn salontafel. Niet helemaal het effect waar ik op gehoopt had. Juist daarom is het goed om te blijven kijken wat nieuw speelgoed met het gedrag van je hond doet.

Likmatten en puppy-kauwspeeltjes? Mwah

Likmatten hebben we natuurlijk ook geprobeerd. Pasta erop, iets lekkers erin, invriezen…

Storm keek ernaar alsof ik haar persoonlijk had beledigd. Bevroren voer vindt ze sowieso nauwelijks interessant. Ook verschillende speeltjes voor puppygebitten waar je pasta of iets lekkers op kon smeren waren bij haar vooral: oh, is dit alles?

Andere honden kunnen er heerlijk lang mee bezig zijn. Dat is precies waarom ik ze toch benoem. Mentale stimulatie is geen boodschappenlijst waarop je alles moet afvinken. Wat voor de hond van je buurvrouw twintig minuten ontspanning betekent, kan jouw hond na dertig seconden verveeld achterlaten.

Soms leer ik haar iets compleet nutteloos

Dit is misschien nog wel mijn favoriete vorm van mentale uitdaging. Gewoon iets nieuws leren. Niet omdat het nuttig is. Niet omdat ze het de rest van haar leven moet kunnen. Gewoon omdat haar hersenen dan even moeten kraken. Zo heb ik haar ooit geleerd om een belletje bij de voordeur te rinkelen wanneer ze moest plassen. Het belletje stond op de grond en ze moest zelf de link leggen tussen aanraken, geluid en wat ik vervolgens van haar wilde. Gebruik ik dat nu nog? Nee. Is ze het waarschijnlijk alweer vergeten? Ja. Maakt dat iets uit? Helemaal niet.

Ze heeft geleerd, nagedacht, geprobeerd en uiteindelijk begrepen wat ik bedoelde. Dát was het doel.

Je kunt hetzelfde doen met speeltjes bij naam leren herkennen, iets opruimen, zoeken, een bepaalde knop indrukken of andere trucjes. Die populaire praatknoppen op Instagram heb ik zelf nog niet geprobeerd. Daar trek ik voorlopig even de grens voordat Storm straks om 03.00 uur op BUITEN – SPELEN – NU staat te rammen.

Mijn beste tip na alles wat ik met Storm geprobeerd heb

Leer je hond kennen. Echt. Niet de Mechelse herder uit het boekje. Niet de husky van Instagram. Niet de pup van iemand anders op cursus. Jouw hond.

Voor Storm zijn water, haar neus gebruiken, puzzelen, nadenken en spelen enorme motivators. Een ander doet misschien letterlijk alles voor een stukje kip. Weer een ander wordt gelukkig van een trekspel of vijf minuten zoeken naar brokjes in een kartonnen doos. En dat kan bovendien veranderen. Een beloning die thuis geweldig werkt, kan buiten ineens compleet waardeloos zijn wanneer er andere honden, geuren en prikkels om je heen zijn. Daarom probeer ik niet meer te denken: dit hoort bij hondentraining, dus dit moet werken. Ik kijk naar haar.

Misschien begon ik op de puppycursus inderdaad met 3-0 achter. Maar achteraf heeft juist die zoektocht me ontzettend veel geleerd over hoe Storm in elkaar zit.

Heb jij ook zo'n hond die je met het lekkerste koekje ter wereld aankijkt alsof je hem een droge cracker aanbiedt? Of heb je een spel of puzzel gevonden waar jouw hond écht zijn koppie voor moet gebruiken? Laat het me vooral weten. Misschien kan Storm nog iets van jullie leren.